كاربرد آزمون هاي پارامتري و ناپارامتري در علوم رفتاري

كاربرد آزمون هاي پارامتري و ناپارامتري در علوم رفتاري
 

مقايسه داده ها در دو گروه وابسته و مستقل

تعداد گروههاي تحت مطالعه		متغير تحت مطالعه	گروههاي تحت مطالعه	نوع آزمون مورد انتخاب
1	دو گروه	كمي	مستقل	مستقل t
2	دو گروه	رتبه اي	مستقل	U ويتني , من-
3	دو گروه	اسمي	مستقل	خي دو
4	دو گروه	كمي	وابسته	وابسته t
5	دو گروه	رتبه اي	وابسته	ويلكاكسون – آزمون علامت
6	دو گروه	اسمي	وابسته	مك نمار

 

 

مقايسه داده ها در بيش از دو گروه وابسته و مستقل

7	بيش از دو گروه	كمي	مستقل	ANOVA يكطرفه
8	بيش از دو گروه	رتبه اي	مستقل	كروسكال واليس
9	بيش از دو گروه	اسمي	مستقل	خي دو
10	بيش از دو گروه	كمي	وابسته	ANOVA مكرر
11	بيش از دو گروه	رتبه اي	وابسته	فريدمن
12	بيش از دو گروه	اسمي	وابسته	كوكران

 

نوع آزمون	نوع متغيرهاي مورد مطالعه
ضريب همبستگي اسپيرمن ـ كندال ضريب همبستگي اسپيرمن ـ كندال ضريب Eta ضريب لاندا تتا لاندا، في و V كرامر	هر دو كمي يكي كمي ، ديگري رتبه اي هر دو رتبه اي مستقل اسمي، وابسته كمي مستقل كمي، وابسته اسمي يكي رتبه اي، ديگري اسمي هر دو اسمي

 

 

گزارش نهايي پژوهش براي چاپ در نشريات

گزارش نهايي پژوهش براي چاپ در نشريات

گزارشهاي مربوط به تحليل محتوا بايد شامل موارد ذيل باشد.

1- عنوان دقيق پژوهش كلاسي

2- پاراگراف اول :  توضيح در مورد موضوع و علت اجراي پژوهش

3- پاراگراف دوم : ريخت شناس پژوهش شامل روزنامه، سال مورد برسي،  تاريخ مورد برسي و موارد مورد نياز ديگر

4- نتايج بدست آمده در تحقيق با ذكر حتمي درصد نتايج بدست آمده و خوداري از بيانات كلي و يا ذكر فراواني ها در مقايسه ها بجاي درصد( ذكر درصد و فراواني در موارد ضروري منعي ندارد)

5- پاراگراف آخر نتيجه گيري شخصي بر اساس يافته هاي پژوهش و يا پيشنهادات

* نام و نام خانوادگي دانشجو

 

اطلاعاتی در باره برنامه SPSS

كدگذاري در برنامه SPSS

الف) تعريف موضوعات و مقولات براي SPPS

1- ابتدا صفحه SPSS را باز كرده و سپس از پايين كادر به صفحه  Variable View وارد شويد.

2- در ستونName نام موضوع مورد نظر را وارد كنيد.

3- در ستون Values دو بار click كنيد.

4- كادر جديد و كوچكي تحت عنوان Value Labels  باز مي شود.

5-در سطر Valueشماره مقوله مورد نظر را وارد كنيد.

6- در سطر Value Label عنوان مقوله مورد نظر وارد كنيد.

7- سپس عبارتadd را بزنيد و اين عمل را در مورد تمامي مقولات يك موضوع انجام دهيد .

8- بعد از اتمام ورود تمام مقولات يك موضوع در كادر  Value Labels دكمه OK را بزنيد كه اين مرحله تمام مي شود.

9- براي تمام موضوعات خود اين عمل را بايد تكرار كنيد.

ب) ورود اطلاعات به SPPS

1- ابتدا صفحه SPSS را باز كرده و سپس از پايين كادر به صفحه  Data Viweوارد شويد

2- در بالاي صفحه تمامي موضوعات وارد كرده مشاهده مي شود.

3- اعداد مربوط به هر مقوله را با توجه به شماره رديف وارد سطر اول كنيد.

4- اين عمل را تا اتمام كار تكرار كنيد به اين ترتيب عمل كدگذار پايان مي يابد.

مراحل تهيه جداول يك بعدي در SPSS

1- روي كلمه Analyze كليك كنيد

2- كادري در ذيل آن باز مي شود موس را روي واژه Descriptive Statistic

نگه داريد جلوي آن مجدد كادري باز مي شود روي واژه  Frequenciesكليك كنيد.

3- صفحه اي با نام  Frequencies باز مي شود كه تمام موضوعات تحقيق درسمت چپ كادر مشاهده مي شود.موضوع مورد نظر را دو بار كليك كنيد تا به سمت راست منتقل شود.

4- اگر علاقه داريد نمودار جدول را نيز ترسيم كنيد در قسمت همين صفحه عبارت Charts را كليك كنيد.صفحه اي ديگر با نام  Frequencies Charts باز مي شود كه داراي چهار گزينه1- None(بدون نمودار)2- Bar Charts(نمودار ستوني)3- Pie Charts(نمودار دايره اي) و4- histograms:(نمودار هيستوگرام) مي باشد.شما مي توانيد بر اساس سليقه خود يكي از دو نمودار ستوني يا دايره اي را انتخاب كنيد و كنار آن كليك كنيد.

5- در انتهاي كادر دو گزينه Frequencies ( فراواني) وPercentages(درصد) وجود دارد. بايد توجه داشت خواندن فرواني در نمودار براي مخاطب خيلي سخت و حتي غير ممكن است لذا ضروري است نمودار بر اساس  درصد Percentages ترسيم گردد.بنابر اين، گزينه درصد را نيز انتخاب كنيد در پايان عبارت continue را كليك كنيد

6- حال عبارت OK را كليك كنيد. ملاحظه مي كنيد كه جدول تك بعدي و نمودار آن ترسيم شده اند.

تذكر1 :هيچگاه چند جدول يا نمودار را يكجا استخراج نكنيد زيرا باعث سردرگمي شما مي شود.

تذكر 2: براي استفاده از جدول و نموداره حتما بايد آنها را به نرم افزار Wordمنتقل كنيد كه براي اين كار عمل copyدر spssو عمل paste در wordمشكل شما را حل خواهد كرد.

 

مراحل تهيه جداول دو بعدي در SPSS

1- روي كلمه Analyze كليك كنيد

2- كادري در ذيل آن باز مي شود موس را روي واژه Descriptive Statistic

نگه داريد جلوي آن مجدد كادري باز مي شود روي واژه  Cross tabsكليك كنيد.

3- صفحه اي با نام  Cross tabsباز مي شود كه تمام موضوعات تحقيق درسمت چپ كادر مشاهده مي شود.

4- در سمت راست صفحه دو كادر اصلي Row (رديف) وcolumn (ستون) وجود دارد.يكي از موضوعات مورد نظر را در كادر سطر وارد كنيد و موضوع دوم را در كادرستون وارد كنيد.

5-اگر علاقه مند به داشتن نمودار نيز مي باشيد در پايين صفحه كنار عبارت Display clustered bar charts كليك كنيد.

6- اگر علاقه مند به داشتن آزمون مجذور خي نيز مي باشيد در پايين صفحه روي عبارت Statistics كليك كنيد.عبارات گوناگون با كارايي هاي متفاوت در آن مشاهده ميكنيد. اما شما فقط كنار عبارت Chi-square كليك كنيد و سپس Continue را كليك كنيد.

7-اگر نياز به داشتن درصد فراواني هاي جدول داريد، در پايين صفحه روي عبارت Cells كليك كنيد. سه گزينه مهم Row (رديف) وcolumn (ستون) total(كل)وجود دارد پيشنهاد ميشود با توجه به فرضيه ، سوالات و خود جدول درصد سطري، ستوني و كل را انتخاب كنيد و از عمل كليشه اي مانند انتخاب هر سه گزينه پرهيز كنيد.حال Continue را كليك كنيد.

8- عبارت OK را كليك كنيد. ملاحظه مي كنيد كه جدول دو بعدي وجدول مجذور خي و نمودار آن ترسيم شده اند.

تذكر1 :هيچگاه چند جدول يا نمودار را يكجا استخراج نكنيد زيرا باعث سردرگمي شما مي شود.

تذكر 2: براي استفاده از جدول و نموداره حتما بايد آنها را به نرم افزار Wordمنتقل كنيد كه براي اين كار عمل copyدر spssو عمل paste در wordمشكل شما را حل خواهد كرد.

تذكر 3:جدول مجذور خي را به word منتقل نكنيد بلكه سه عبارت «خي دو» از سطر pearson Chi-square ستون Value و همچنين درجه آزادي df از همان سطر و در نهايت ضريب خطا p را از سطر Likelihood Ration و از ستون Asymp.sigانتخاب و در پايين جدول يادداشت نماييد.در قالب مواقع در تحليل محتوا آزمون مجذور خي دو در SPSS تاييدشده مي باشد.

x2=                                      p =                                  df =

تذكر 4: اگر هدف شما مقايسه دو رسانه است به طور حتم اكثر موضوعات تحقيق شما بايد در قالب جداول دو بعديبيايد. كه موضوع روزنامه در يك سمت و موضوع مورد نظر در سمت ديگر قرار مي گيرد.

تذكر 5: براي اينكه جداول شما در صفحه A4 قابليت پرينت داشته باشد بايد موضوعاتي كه داري مقوله هاي كمتري هستند در ستون و موضوعاتي كه مقوله هاي بيشتري دارند در سطر قرار گيرند. بطور مثال در مقايسه دو روزنامه موضوع روزنامه در ستون و موضوعات ديگر در سطر قرار مي گيرد.

تفكيك اطلاعات در SPSS

مواقعي نياز است كه فقط اطلاعاتي خاصي مورد توجه و تجزيه و تحليل قرار گيرد بطور مثال اگر چند روزنامه همزمان تحليل محتوا شده اند خواسته شود فقط اطلاعات يك روزنامه؛ بطور مجزا آورده شود. براي اين عمل در منو تصويري SPSS گزينه Select Cases را انتخاب مي كنيد( يا از گزينه Data عبارت Select Cases را انتخاب مي كنيد). صفحه اي جديد با عنوان  Select Cases باز مي شود. در بخش  Select كنار گزينه if condition is saticefid را پر كرده و سپس گزينه if  را كليك مي كنيد. صفحه جديدي تحت عنوان Select Cases:if باز مي شود كه در سمت چپ موضوعات تحليل محتوا قرار دارد.موضوع مورد نظر ‍‍كه در اين بخش مثال روزنامه بود را انتخاب و به قسمت سمت راست منتقل مي سازيد.حال بر اساس تعريف مقوله هاي موضوع اقدام به تعريف فرمول مي نماييد. به اين ترتيب كه براي انتخاب مقوله شماره يك ؛ در جلوي موضوع مورد نظر علامت مساوي را وارد كرده و سپس عدد يك را وارد مي سازيد و در ادامه علامت Continue را كليك مي كنيد و نهايت در صفحه Select Cases كليك مي كنيد. به اين ترتيب تمامي اطلاعات به غير از روزنامه با كد يك؛ مسكوت و در محاسبات ملحوظ نمي گردند و فقط اطلاعات روزنامه اول محاسبه شده و تمامي جداول و نمودار ها و آزمون هاي آماري براي همين روزنامه محاسبه مي شود.

پس از اتمام اين قسمت از عمليات تحليل بايد به حالت اول برگشت كه براي اين منظور مجدد صفحه Select Cases را باز كرده Reset را انتخاب و سپس OKرا كليك مي كنيد كه تمامي حالت به شرايط اوليه خود باز مي گردد.

ساختارتحقيق

ساختارتحقيق

ساختار نهايي پژوهش شامل موارد ذيل است.

عنوان

فهرست مطالب

مقدمه

1- طرح تحقيق

2- ادبيات تحقيق

3- يافته هاي تحقيق

نتيجه گيري و پيشنهادات

فهرست منابع

 

الف ) مقدمه

مقدمه شامل طرح موضوع و اهميت پژوهش در آن حوزه است تا خواننده بتواند علت و ضرورت پژوهش را درك كند. 

ب ) بخش اول: طرح تحقيق

كليه مراحل انجام تحقيق كه در طرح تحقيق آمده است دوباره ذكر مي شود با اين تفاوت كه جامعه آماري،نمونه گيري و موضوعات و مقولات دقيق و كامل هستند و تنها پيشنهادي همانند طرح تحقيق ابتدايي براي تصويب نيستند.

ج)بخش دوم:  ادبيات تحقيق

          ادبيات تحقيق شامل دو قسمت است اول :كليه نظريه ها و مفاهيم مورد استفاده در پژوهش است كه بر اساس آنها فرضيه، سوالات،موضوعات ومقولات طراحي و تدوين شده اند  دوم:  سوابق علمي موضوع است كه توسط ديگران انجام شده است.

د )بخش سوم: يافته هاي تحقيق

1- ريخت شناسي (morphology) وجدول مادر( بيشتر مواقع يك بعدي)

2- جداول دو بعدي و تقاطع اطلاعات (ودر مقايسه رسانه اي تقاطع يافته هاي دو رسانه)و نمودارهاي مربوط به هريك از جداول(هرنمودار بلافصل بعد ازجدول خود مي آيد)

ه )نتيجه گيري و پيشنهادات

در اين قسمت با توجه به مهمترين يافته هاي جداول و نمودارها(با ذكر شماره)پاسخ سوالات داده مي شود و سپس به اثبات فرضيه پرداخته مي شود. در نهايت پيشنهادات و يانتيجه گيري (البته مرتبط با يافته هاي پژوهش)محقق ارائه مي شود.

و)فهرست منابع

در پژوهش داشتن فهرست منابع الزامي است و نمي توان به صرف اينكه منابع مطبوعات هستند بسنده نمودو از ذكر آن انتناع كرد.

تعريف برخي مفاهيم مورد نياز در تحليل محتوا

فرضيه Hypothesis

عبارت است از حدس زدن – ظن – گمان – يا توضيح آزمايش نشده پژوهشگر درباره رابطه بين دو يا چند متغير رفتار – پديده ها يا واقعه معيني كه به وقوع پيوسته يا هنوز اتفاق نيفتاده است .(علي دلاور)

متغير variable

به ويژگي هايي اطلاق مي شود كه مي توان آنها را مشاهده يا اندازه گيري كرد و دو يا چند ارزش يا هدف را جايگزين آن قرار داد. (علي دلاور1380ص7) براي اندازه گيري متغييرها نياز به مقياسهاي اندازهگيري است كه به چهار دسته1- اسمي 2- ترتيبي 3- فاصله اي4-  نسبي تقسيم مي شوند كه اكثر متغييرها در تحليل محتوا از نوع مقياسهاي اسمي هستند كه آزمونهاي آماري زيادي نيز براي متغييرهاي اسمي نمي توان بكار برد( درصد و آزمون مجذور خي)

تحليل محتواContent Analysis    

برنارد برلسون: تجزيه و تحليل محتوا تكنيكي تحقيقي است كه براي تشريح عيني منظم و مقداري محتواي آشكار ارتباطات به كار مي رود .(معتمد نژاد2536ص 74تا78)

ويژگي هاي تعريف :

1- عيني بودن 2– منظم بودن 3– مقداري بودن4 – آشكار بودن .

عيني بودن

خصلت عيني بودن تجزيه و تحليلي محتوا مستلزم آن است كه هرگونه تحقيق و بررسي در اين زمينه قابل بازبيني و بازسازي باشد.(دايره روبين Round Robin به موجب اين شيوه، عمليات تحقيقي مورد نظر به يكدسته افراد رمز گذار سپرده ميشود. اين افراد هر كدام جداگانه عمليات خود را دنبال ميكنند و سپس نتايج بدست آمده را با هم مقايسه مينمايند. اگر نتايج كار يك رمز گذار نسبت به ديگري تفاوت بسيار زياد داشته باشد، طرز تعريف واحدها و مقوله هاي مورد عمل تغيير مي كند تا جايي كه اين واحد ها و مقوله ها جنبه عملي پيدا نمايند.)

منظم بودن

صفت منظم بودن ايجاب مي كند كه تمام آنچه درمحتوا به مسأله مورد بررسي مربوط مي شود طرف توجه قرار گيرد و بر اساس واحدها و مقوله هايي كه براي تحقيق در نظر گرفته شده اند تجزيه و تحليل گردد.(هدف منظم بودن آن است كه از هرگونه انتخاب خود خواهانه كه در آن تنها به عناصر قابل انطباق با نظريات محقق توجه مي شود جلوگيري شود.)

آشكار بودن

در تجزيه و تحليل محتوا فقط به محتواي آشكار متن يا پيام توجه مي شود و استنباطهاي شخصي و پيش داوري هاي فردي محقق درباره محتوا مورد نظر قرار نمي گيرد.(متن پيام مورد نظر بايد به خودي خود و با توجه به آنچه نويسنده يا پيام دهنده در آن نوشته يا گفته است، تجزيه و تحليل ميشود و به آنچه خواسته است بنويسد يا بگويد اعتنا نمي شود.)

مقداري بودن

از لحاظ بررسي مقداري هر متن يا پيام تركيبي از عناصر قابل تجزيه به شمار مي رود كه مي توان آنها را به واحدها و مقوله هاي خاص طبقه بندي نمود و با شيوه آماري مورد سنجش و ارزيابي قرار داد .

واحد شمارش يا تحليل

اولين اقدامي كه عموما براي هر نوع تجزيه و تحليل صورت مي گيرد،تفكيك مواد آماده شده به عناصر و اجزاي مختلف است،در تجزيه و تحليل محتوا ،مجموعه مورد نظر به واحدهاي بيش از پيش كوچك تقسيم مي شود (معتمدنژاد 2536 به نقل از محمدي مهر 1383ص14) به عبارت ديگر كوچكترين بخش از محتوا كه شمرده شود و امتياز بدان تعلق گيرد واحد كدگزاري ناميده مي شود (باد 1368 ص35)در متون نوشتاري، واحد تحليل مي تواند يك كلمه يا نماد،يك مضمون(يك اظهار نظر در باره يك موضوع) يا يك مقاله يا گزارش كامل باشد.

قواعد و تعريف هاي مشخص براي تعيين اين واحد ها ضروري است تا بتوان ميان كدگذاران توافق بيشتري برقرار كرد و داوري شخصي را به حداقل رساند. (ويمر و دومينيك1384ص234)

جامعه آماري و نمونه گيري

    جامعه عبارت است از همه اعضاي واقعي يا فرضي كه علاقه مند هستيم يافته هاي پژوهش را به آنها تعميم دهيم (دلاور 1374ص112) يا به عبارت ديگر جامعه عبارت است از گروهي از افراد ،اشياء يا حوادث كه حداقل داراي يك صفت يا ويژگي مشترك هستند (دلاور 1380ص4) جامعه آماري همان جامعه اصلي است كه از آن نمونه يا نما يا معرف بدست مي آيد (ساروخاني 1372ص158).

نمونه گيري sampling يعني انتخاب تعدادي از افراد، حوادث و اشياء از يك جامعه تعريف شده به عنوان نماينده ان جامعه . به عبارت ديگر نمونه گيري عبارت از انتخاب درصدي از يك جامعه به عنوان نماينده ان جامعه است.

 نمونه گيري تصادفي عبارت است از انتخاب نمونه و جمع آوري داده ها به گونه اي كه بتوان نتايج حاصل را با احتساب اندازه هاي خطا (كه با استفاده از روشهاي آماري تعيين مي شوند) به يك جامعه بزرگ تعميم داد . نمونه گيري تصادفي به اين علت كه اساس آن استفاده از روشهاي آمار استنباطي است درساير روشها ترجيح دارد . (دلاور 1374ص115)

 

انواع نمونه گيري : (دلاور1374ص116 الي123)

1- نمونه گيري تصادفي ساده :

در نمونه گيري تصادفي هر يك از اعضاء جامعه تعريف شده شانس برابر و مستقلي براي قرار گرفتن در نمونه دارند . منظور از مستقل بودن اين است كه انتخاب يك عضو به هيچ شكل در انتخاب ساير اعضاي جامعه تأثيري نداشته باشد .

2- نمونه گيري منظم يا سيستماتيك :

همانند نمونه گيري تصادفي ساده ، اين نمونه گيري منظم نيز براي انتخاب يك نمونه از يك جامعه تعريف شده به كار مي رود . از اين روش زماني استفاده مي شود كه تمام اعضاي جامعه تعريف شده قبلاً به صورت تصادفي فهرست شده باشند .

تفاوت آن با روش قبلي در اين است كه در اين روش انتخاب هر عضو مستقل از انتخاب ساير اعضاي جامعه نيست .

3- نمونه گيري طبقه اي :

در بسياري از تحقيقات محقق مايل است نمونه گيري را به گونه اي انتخاب كند كه مطمئن شود كه زير گروه ها با همان نسبتي كه در جامعه وجود دارند به عنوان نماينده جامعه در نمونه نيز حضور داشته باشند ، اين موارد نمونه ها ، نمونه هاي طبقه بندي شده گويند ، اين روش در مطالعاتي كه محقق قصد مقايسه زيرگروه هاي مختلفي را داشته باشد مناسب است .

4- نمونه گيري خوشه اي :

در نمونه گيري خوشه اي واحد اندازه گيري فرد نيست بلكه گروهي از افراد هستند كه به صورت طبيعي شكل گرفته و گروه خود را تشكيل داده اند. نمونه گيري خوشه اي زماني به كار مي رود كه انتخاب گروهي از افراد امكان پذير و آسانتر از انتخاب افراد در يك جامعه تعريف شده باشند .

5- نمونه گيري خوشه اي چند مرحله اي

6- نمونه گيري داوطلبانه

براي انتخاب تمامي روزهاي هفته از يك روزنامه در تحليل محتوا مي توان از روش نمونه گيري سيستماتيك استفاده كرد. به اين ترتيب كه ابتدا جامعه مورد نظر را در تعيين مي كنند و سپس در هفته اول يك روز را به تصادف انتخاب كرده وبلافاصله هشت روز از روز انتخاب شده نمونه هاي ديگر را گزينش مي كنند به اين ترتيب تمامي ايام هفته به صورت يكسان در نمونه رؤيت خواهد شد .

كد گذاري

قرار دادن يك واحد تحليل در يك دسته خاص از دسته هاي موجود براي دسته بندي محتوا، كدگذاري coding نام دارد( ويمر و دومينيك1384ص240)

تذكر: در تحقيقات حرفه اي دستوذ العمل برگه كدگذاري لازم و ضروري است تا پايايي و روايي تحقيق دچار مشكل نشود.